રેસ્ટોરેટિવ યોગાસનો
| | | | | |

બોલ્સ્ટરની મદદથી છાતી ખોલતા રેસ્ટોરેટિવ યોગાસનો – કરવાની રીત, ફાયદા અને સાવચેતીઓ

આજની વ્યસ્ત જીવનશૈલીમાં લાંબા સમય સુધી બેસીને કામ કરવું, મોબાઇલ અને કમ્પ્યુટરનો વધુ ઉપયોગ કરવો, ખોટી બેસવાની સ્થિતિ અને શારીરિક પ્રવૃત્તિનો અભાવ જેવી બાબતોને કારણે શરીરની મુદ્રા પર અસર થાય છે. ખાસ કરીને ખભા આગળની તરફ ઝૂકી જાય છે, છાતી સંકોચાયેલી રહે છે અને પીઠના ઉપરના ભાગમાં જકડન અનુભવાય છે.

આવી સ્થિતિમાં યોગનો રેસ્ટોરેટિવ અભ્યાસ શરીરને આરામ આપવા અને યોગ્ય શારીરિક સ્થિતિ જાળવવામાં મદદરૂપ બની શકે છે. બોલ્સ્ટર (Bolster) એક લાંબો, નરમ અને મજબૂત યોગ સપોર્ટ છે, જેનો ઉપયોગ શરીરને આધાર આપવા માટે કરવામાં આવે છે. તેની મદદથી છાતી ખોલતા રેસ્ટોરેટિવ યોગાસનો કરવાથી છાતીના આગળના ભાગમાં હળવો ખેંચાણ અનુભવાય છે, ખભાને આરામ મળે છે અને શરીરને તણાવમુક્ત રાખવામાં મદદ મળે છે.

આ લેખમાં આપણે બોલ્સ્ટરની મદદથી છાતી ખોલતા વિવિધ રેસ્ટોરેટિવ યોગાસનો, તેને કરવાની સાચી રીત, ફાયદા, સમયગાળો, જરૂરી સાધનો અને સાવચેતીઓ વિશે વિગતવાર જાણીશું.

રેસ્ટોરેટિવ યોગાસન એટલે શું?

રેસ્ટોરેટિવ યોગ (Restorative Yoga) એ યોગની એવી પદ્ધતિ છે જેમાં શરીરને વધુ મહેનત કરાવવાને બદલે સંપૂર્ણ આરામ આપવાનો પ્રયત્ન કરવામાં આવે છે.

આ અભ્યાસમાં બોલ્સ્ટર, યોગ બ્લોક, ધાબળો અને તકિયાનો ઉપયોગ કરીને શરીરના જુદા જુદા ભાગોને આધાર આપવામાં આવે છે. આના કારણે સ્નાયુઓ પરનો બિનજરૂરી તણાવ ઓછો થાય છે અને વ્યક્તિ લાંબા સમય સુધી આરામદાયક સ્થિતિમાં રહી શકે છે.

છાતી ખોલતા રેસ્ટોરેટિવ આસનોમાં ખાસ કરીને છાતી, ખભા, પીઠ અને શરીરના ઉપરના ભાગને આરામદાયક સ્થિતિમાં રાખવામાં આવે છે.

બોલ્સ્ટર શું છે અને તેનો ઉપયોગ શા માટે કરવામાં આવે છે?

બોલ્સ્ટર (Yoga Bolster) એ યોગમાં ઉપયોગમાં લેવાતું એક ખાસ પ્રકારનું લાંબું અને મજબૂત કુશન છે. તે સામાન્ય રીતે કપાસ, ફોમ અથવા અન્ય નરમ સામગ્રીથી બનાવવામાં આવે છે.

બોલ્સ્ટરનો ઉપયોગ નીચેના હેતુઓ માટે થાય છે:

  1. શરીરને યોગ્ય આધાર આપવા માટે.
  2. પીઠ અને કરોડરજ્જુને આરામદાયક સ્થિતિમાં રાખવા માટે.
  3. છાતી અને ખભા વચ્ચે હળવું અંતર બનાવવા માટે.
  4. સ્નાયુઓમાં બિનજરૂરી ખેંચાણ ઘટાડવા માટે.
  5. લાંબા સમય સુધી આરામદાયક સ્થિતિ જાળવવા માટે.
  6. શ્વાસની કુદરતી ગતિને સરળ બનાવવા માટે.

બોલ્સ્ટરનો ઉપયોગ કરતી વખતે તેની ઊંચાઈ અને જાડાઈ વ્યક્તિની શારીરિક ક્ષમતા અનુસાર પસંદ કરવી જોઈએ.

બોલ્સ્ટરની મદદથી છાતી ખોલતા રેસ્ટોરેટિવ આસનો

1. સપોર્ટેડ ફિશ પોઝ (Supported Fish Pose)

આ આસન છાતી અને ખભાના આગળના ભાગને હળવેથી ખોલવા માટે ઉપયોગી છે. તેમાં બોલ્સ્ટર પીઠના ઉપરના ભાગને આધાર આપે છે.

કરવાની રીત:

  1. યોગ મેટ પર પગ લંબાવીને બેસો.
  2. તમારી પાછળ બોલ્સ્ટરને આડી સ્થિતિમાં મૂકો.
  3. ધીમે ધીમે પાછળની તરફ ઝૂકો અને પીઠના ઉપરના ભાગને બોલ્સ્ટર પર ટેકવો.
  4. માથા અને ગરદનને જરૂર મુજબ ધાબળા અથવા નાના તકિયાનો આધાર આપો.
  5. બંને હાથને શરીરની બાજુમાં આરામથી ખુલ્લા રાખો.
  6. છાતીને હળવેથી ઉપર અને ખુલ્લી રહેવા દો.
  7. આંખો બંધ કરીને ધીમે અને કુદરતી રીતે શ્વાસ લો.
  8. આ સ્થિતિમાં 2થી 5 મિનિટ સુધી રહો.

ફાયદા:

  • છાતીના આગળના ભાગમાં હળવો ખેંચાણ આપે છે.
  • ખભાની આગળની જકડન ઘટાડવામાં મદદરૂપ બને છે.
  • ઉપરની પીઠને આરામ મળે છે.
  • શ્વાસ લેતી વખતે છાતીની હલનચલનનો અનુભવ કરવામાં મદદ કરે છે.
  • માનસિક શાંતિ અને આરામનો અનુભવ કરાવે છે.

2. સપોર્ટેડ સુપ્ત બદ્ધ કોણાસન (Supported Reclining Bound Angle Pose)

આ આસનમાં બોલ્સ્ટરનો ઉપયોગ કરીને આખી પીઠને આધાર આપવામાં આવે છે. છાતી ખોલવા ઉપરાંત હિપ્સ અને જાંઘના અંદરના ભાગને આરામ આપવામાં પણ આ આસન ઉપયોગી છે.

કરવાની રીત:

  1. યોગ મેટ પર બેસીને બોલ્સ્ટરને તમારી પાછળ લંબાઈમાં મૂકો.
  2. બંને પગના તળિયાં એકબીજા સાથે જોડો.
  3. ઘૂંટણને બંને બાજુ હળવેથી નીચે આવવા દો.
  4. જરૂર હોય તો ઘૂંટણની નીચે યોગ બ્લોક અથવા તકિયા મૂકો.
  5. ધીમે ધીમે પાછળ સૂઈ જાઓ અને પીઠને બોલ્સ્ટર પર આધાર આપો.
  6. બંને હાથને શરીરની બાજુમાં ખુલ્લા રાખો.
  7. ગરદનને આરામદાયક સ્થિતિમાં રાખો.
  8. 3થી 5 મિનિટ સુધી શાંત શ્વાસ સાથે રહો.

ફાયદા:

  • છાતી અને ખભાને આરામ મળે છે.
  • હિપ્સના સ્નાયુઓને હળવો આરામ મળે છે.
  • પેટ અને પેલ્વિક વિસ્તારને શાંત રાખવામાં મદદ કરે છે.
  • શરીરના તણાવમાં ઘટાડો અનુભવાય છે.
  • આરામ અને ધ્યાન માટે અનુકૂળ આસન છે.

3. સપોર્ટેડ ચેસ્ટ ઓપનર (Supported Chest Opener)

આ આસન ખાસ કરીને છાતીના આગળના ભાગ અને ખભાને ખુલ્લા રાખવા માટે કરવામાં આવે છે.

કરવાની રીત:

  1. મેટ પર બોલ્સ્ટરને લંબાઈમાં મૂકો.
  2. તેના પર ધીમે ધીમે પીઠ ટેકવીને સૂઈ જાઓ.
  3. માથું અને કરોડરજ્જુને બોલ્સ્ટરનો યોગ્ય આધાર મળવો જોઈએ.
  4. બંને હાથને શરીરની બાજુમાં ખભાની ઊંચાઈએ ખુલ્લા રાખો.
  5. હથેળીઓ ઉપરની તરફ રાખો.
  6. ખભાને કાનથી દૂર અને આરામદાયક સ્થિતિમાં રાખો.
  7. છાતી પર દબાણ કર્યા વગર કુદરતી રીતે શ્વાસ લો.
  8. 2થી 4 મિનિટ સુધી આ સ્થિતિ જાળવો.

ફાયદા:

  • છાતીના આગળના ભાગમાં હળવો ખેંચાણ અનુભવાય છે.
  • ખભાના આગળના સ્નાયુઓને આરામ મળે છે.
  • લાંબા સમય સુધી આગળ નમેલી સ્થિતિમાં કામ કરનાર વ્યક્તિઓ માટે ઉપયોગી બની શકે છે.
  • શરીરની ઉપરની મુદ્રા અંગે જાગૃતિ વધે છે.

4. સપોર્ટેડ સેતુબંધ સર્વાંગાસન (Supported Bridge Pose)

આ આસનમાં બોલ્સ્ટર અથવા યોગ બ્લોકનો ઉપયોગ પેલ્વિસની નીચે આધાર આપવા માટે કરવામાં આવે છે. તેનાથી શરીરના આગળના ભાગમાં હળવો ખેંચાણ અનુભવાય છે.

કરવાની રીત:

  1. પીઠના બળે મેટ પર સૂઈ જાઓ.
  2. બંને ઘૂંટણ વાળો અને પગને જમીન પર રાખો.
  3. પગ વચ્ચે હિપ્સ જેટલું અંતર રાખો.
  4. ધીમેથી પેલ્વિસને થોડું ઉપર ઉઠાવો.
  5. પેલ્વિસની નીચે આડી સ્થિતિમાં બોલ્સ્ટર અથવા યોગ્ય ઊંચાઈનો મજબૂત યોગ બ્લોક મૂકો.
  6. શરીરનું વજન આધાર પર આરામથી રહેવા દો.
  7. હાથને શરીરની બાજુમાં રાખો.
  8. 1થી 3 મિનિટ સુધી શાંત શ્વાસ લો.
  9. બહાર આવતી વખતે પેલ્વિસને થોડું ઉપર ઉઠાવીને સપોર્ટ દૂર કરો અને ધીમેથી જમીન પર પાછા આવો.

ફાયદા:

  • છાતી અને શરીરના આગળના ભાગમાં હળવો વિસ્તાર અનુભવાય છે.
  • પેલ્વિસને આધાર મળે છે.
  • કમર અને પીઠને આરામદાયક સ્થિતિમાં રાખવામાં મદદ મળે છે.
  • શરીરને આરામ આપવાની પ્રક્રિયામાં મદદરૂપ બને છે.

ખાસ નોંધ: આ આસનમાં બોલ્સ્ટર સીધો કમરના વળાંક નીચે નહીં પરંતુ પેલ્વિસના હાડકાંની નીચે યોગ્ય રીતે મૂકવો જોઈએ.

5. સપોર્ટેડ બાલાસન (Supported Child’s Pose)

આ આસન છાતીને સીધી રીતે ઉપર ખોલતું નથી, પરંતુ પીઠ, ખભા અને શરીરના ઉપરના ભાગને આરામ આપવા માટે ઉપયોગી છે. છાતી ખોલતા આસનો પછી તેને આરામદાયક કાઉન્ટર પોઝ તરીકે પણ કરી શકાય છે.

કરવાની રીત:

  1. મેટ પર ઘૂંટણિયે બેસો.
  2. ઘૂંટણ વચ્ચે આરામદાયક અંતર રાખો.
  3. બંને પગના અંગૂઠા પાછળની તરફ રાખો.
  4. તમારી સામે લંબાઈમાં બોલ્સ્ટર મૂકો.
  5. ધીમે ધીમે આગળ ઝૂકો.
  6. છાતી અને પેટને બોલ્સ્ટર પર આરામથી ટેકવો.
  7. માથાને એક બાજુ રાખો અને થોડા સમય પછી બીજી બાજુ ફેરવો.
  8. બંને હાથને બોલ્સ્ટરની બાજુમાં ઢીલા રાખો.
  9. 2થી 4 મિનિટ સુધી આરામ કરો.

ફાયદા:

  • પીઠ અને ખભાના સ્નાયુઓને આરામ મળે છે.
  • શરીરના ઉપરના ભાગનો તણાવ ઘટાડવામાં મદદ મળે છે.
  • શ્વાસને શાંત અને કુદરતી બનાવવામાં મદદ મળે છે.
  • માનસિક આરામ માટે ઉપયોગી છે.

બોલ્સ્ટર સાથે છાતી ખોલવાના આસનો માટે જરૂરી સાધનો

આ અભ્યાસ માટે નીચેની વસ્તુઓ ઉપયોગી થઈ શકે છે:

સાધનઉપયોગ
યોગ બોલ્સ્ટરપીઠ અને છાતીને આધાર આપવા
યોગ મેટસુરક્ષિત અને આરામદાયક સપાટી
યોગ બ્લોકશરીરના જરૂરી ભાગને ઊંચાઈ આપવા
ધાબળોમાથા અને ગરદનને આધાર આપવા
નાનું તકિયુંગરદનને આરામ આપવા
આંખો પર રાખવાનું કવરઆરામ અને ધ્યાનમાં મદદ માટે

બોલ્સ્ટર સાથે છાતી ખોલતા આસનો કરવાના મુખ્ય ફાયદા

1. છાતીના સ્નાયુઓને હળવો ખેંચાણ મળે છે

લાંબા સમય સુધી આગળ નમીને બેસવાથી છાતીના આગળના સ્નાયુઓમાં જકડન અનુભવાઈ શકે છે. બોલ્સ્ટરની મદદથી પાછળ ટેક લગાવીને સૂવાથી આ સ્નાયુઓને હળવો અને આરામદાયક ખેંચાણ મળે છે.

2. ખભાની સ્થિતિ સુધારવામાં મદદરૂપ

છાતી ખોલતા આસનો ખભાના આગળના ભાગને હળવો ખેંચાણ આપે છે. નિયમિત અને યોગ્ય અભ્યાસથી ખભાની હલનચલન અને શારીરિક મુદ્રા અંગે જાગૃતિ વધે છે.

3. શ્વાસ લેવાની જાગૃતિ વધે છે

છાતીને આરામદાયક રીતે ખુલ્લી રાખવાથી શ્વાસ લેતી વખતે પાંસળીઓની હલનચલનનો અનુભવ કરી શકાય છે. આ અભ્યાસ શ્વાસને ધીમો અને શાંત રાખવામાં મદદરૂપ બની શકે છે.

4. પીઠના ઉપરના ભાગને આરામ મળે છે

બોલ્સ્ટર શરીરના ઉપરના ભાગને આધાર આપે છે. તેના કારણે પીઠના સ્નાયુઓને આરામદાયક સ્થિતિમાં રહેવામાં મદદ મળે છે.

5. માનસિક તણાવ ઘટાડવામાં મદદરૂપ

રેસ્ટોરેટિવ યોગમાં લાંબા સમય સુધી શાંત સ્થિતિમાં રહેવામાં આવે છે. આ અભ્યાસ મનને શાંત રાખવામાં અને આરામનો અનુભવ કરવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.

6. શરીરની લવચીકતા જાળવવામાં મદદ

નિયમિત અને હળવો અભ્યાસ છાતી, ખભા અને શરીરના ઉપરના ભાગની હલનચલન જાળવવામાં મદદ કરી શકે છે.

7. શરીરની મુદ્રા અંગે જાગૃતિ વધે છે

આસનો દરમિયાન કરોડરજ્જુ, ખભા અને છાતીની સ્થિતિ પર ધ્યાન આપવાથી દૈનિક જીવનમાં બેસવાની અને ઊભા રહેવાની યોગ્ય રીત અંગે જાગૃતિ વધે છે.

બોલ્સ્ટર સાથે છાતી ખોલતા આસનો કેટલા સમય સુધી કરવા?

શરૂઆતમાં ઓછા સમયથી અભ્યાસ શરૂ કરવો જોઈએ. શરીર આરામદાયક અનુભવતું હોય તો ધીમે ધીમે સમય વધારી શકાય છે.

આસનસૂચિત સમય
સપોર્ટેડ ફિશ પોઝ2–5 મિનિટ
સપોર્ટેડ સુપ્ત બદ્ધ કોણાસન3–5 મિનિટ
સપોર્ટેડ ચેસ્ટ ઓપનર2–4 મિનિટ
સપોર્ટેડ સેતુબંધાસન1–3 મિનિટ
સપોર્ટેડ બાલાસન2–4 મિનિટ

શરૂઆતમાં બધા આસનો લાંબા સમય સુધી કરવાની જરૂર નથી. પોતાની ક્ષમતા અને આરામ પ્રમાણે સમય નક્કી કરવો જોઈએ.

શરૂઆત કરનારાઓ માટે ખાસ સૂચનો

જો તમે પહેલીવાર બોલ્સ્ટર સાથે રેસ્ટોરેટિવ યોગ કરી રહ્યા હોવ તો નીચેની બાબતો ધ્યાનમાં રાખો.

  1. શરૂઆતમાં ઓછી ઊંચાઈ અને યોગ્ય મજબૂતાઈ ધરાવતો બોલ્સ્ટર પસંદ કરો.
  2. માથા અને ગરદનને પૂરતો આધાર આપો.
  3. છાતીને બળજબરીથી ઉપર ઉઠાવવાનો પ્રયત્ન ન કરો.
  4. હાથને વધારે પાછળ ખેંચવાને બદલે આરામદાયક સ્થિતિમાં રાખો.
  5. શ્વાસ રોક્યા વગર સામાન્ય રીતે શ્વાસ લો.
  6. શરીરમાં દુખાવો થાય તો આસનમાંથી બહાર આવી જાઓ.
  7. શરૂઆતમાં 1થી 2 આસનથી અભ્યાસ શરૂ કરો.
  8. જરૂર પડે ત્યારે યોગ શિક્ષકની મદદ લો.

બોલ્સ્ટર સાથે છાતી ખોલતા આસનો કરતી વખતે થતી સામાન્ય ભૂલો

1. ખૂબ ઊંચો બોલ્સ્ટર પસંદ કરવો

વધુ ઊંચો બોલ્સ્ટર રાખવાથી ગરદન અને પીઠ પર બિનજરૂરી દબાણ આવી શકે છે.

સુધારો: પોતાની શારીરિક રચના અનુસાર યોગ્ય ઊંચાઈનો બોલ્સ્ટર પસંદ કરો.

2. ગરદનને યોગ્ય આધાર ન આપવો

માથું પાછળની તરફ વધારે ઝૂકી જવાથી ગરદન પર તણાવ આવી શકે છે.

સુધારો: માથાની નીચે નાનું ધાબળું અથવા તકિયું મૂકો.

3. હાથને વધારે ખેંચવા

છાતી ખોલવા માટે હાથને જમીન સુધી જોરથી દબાવવાની જરૂર નથી.

સુધારો: હાથને કુદરતી અને આરામદાયક સ્થિતિમાં રાખો.

4. શ્વાસ રોકવો

આસન દરમિયાન શ્વાસ રોકવાથી શરીરમાં તણાવ વધી શકે છે.

સુધારો: ધીમે અને કુદરતી રીતે શ્વાસ લેતા રહો.

5. દુખાવો હોવા છતાં આસનમાં રહેવું

રેસ્ટોરેટિવ યોગમાં આરામ મુખ્ય છે, દુખાવો સહન કરવો નહીં.

સુધારો: કોઈપણ પ્રકારનો તીવ્ર દુખાવો, ચક્કર અથવા અસ્વસ્થતા થાય તો તરત આસન છોડી દો.

કયા લોકોએ આ આસનો કરતી વખતે સાવચેતી રાખવી જોઈએ?

બોલ્સ્ટર સાથે છાતી ખોલતા આસનો સામાન્ય રીતે હળવા હોય છે, પરંતુ દરેક વ્યક્તિ માટે દરેક આસન યોગ્ય હોય એવું નથી.

નીચેની પરિસ્થિતિઓમાં ખાસ સાવચેતી જરૂરી છે:

  • ગરદન અથવા કરોડરજ્જુની ગંભીર સમસ્યા હોય.
  • ખભામાં ઈજા અથવા તીવ્ર દુખાવો હોય.
  • તાજેતરમાં છાતી, પીઠ અથવા પેટની સર્જરી થઈ હોય.
  • હૃદય સંબંધિત સમસ્યા હોય.
  • શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થતી હોય.
  • ગંભીર ઓસ્ટિયોપોરોસિસ હોય.
  • ચક્કર આવવાની અથવા સંતુલન ગુમાવવાની સમસ્યા હોય.
  • ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન પેટ પર દબાણ આવતું હોય અથવા સૂવાની સ્થિતિ અસ્વસ્થતા ઊભી કરતી હોય.

આવી પરિસ્થિતિઓમાં ડૉક્ટર અથવા યોગ્ય ફિઝિયોથેરાપિસ્ટની સલાહ લીધા પછી જ અભ્યાસ કરવો જોઈએ.

છાતી ખોલતા રેસ્ટોરેટિવ યોગાસનો માટે સરળ દૈનિક રૂટિન

જો તમે દરરોજ થોડો સમય કાઢીને છાતી, ખભા અને પીઠને આરામ આપવા માંગતા હોવ તો નીચે મુજબનો સરળ અભ્યાસ કરી શકો છો.

ક્રમઅભ્યાસસમય
1સરળ બેસવાની સ્થિતિમાં શ્વાસનો અભ્યાસ2 મિનિટ
2સપોર્ટેડ ચેસ્ટ ઓપનર3 મિનિટ
3સપોર્ટેડ ફિશ પોઝ3 મિનિટ
4સપોર્ટેડ સુપ્ત બદ્ધ કોણાસન3 મિનિટ
5સપોર્ટેડ બાલાસન2 મિનિટ
6શવાસન3 મિનિટ

કુલ સમય: અંદાજે 16 મિનિટ. આ રૂટિન આરામ માટેનું સામાન્ય માર્ગદર્શન છે; પોતાની શારીરિક સ્થિતિ અનુસાર આસનો પસંદ કરવા.

બોલ્સ્ટર વિના છાતી ખોલવાના વિકલ્પો

જો તમારી પાસે યોગ બોલ્સ્ટર ઉપલબ્ધ ન હોય તો કેટલાક વિકલ્પોનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.

  1. ગડી કરેલું ધાબળું: પીઠના ઉપરના ભાગને હળવો આધાર આપવા માટે.
  2. મજબૂત તકિયું: પીઠને ટેકો આપવા માટે.
  3. યોગ બ્લોક: પેલ્વિસ અથવા શરીરના અન્ય ભાગને આધાર આપવા માટે, જો તેની સ્થિતિ આરામદાયક હોય.
  4. કુશન: ઘૂંટણ અને હાથને આરામ આપવા માટે.

ધ્યાન રાખો કે ઘરેલું વિકલ્પો સ્થિર હોવા જોઈએ અને શરીરનું વજન સહન કરી શકે તેવા હોવા જોઈએ.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQ)

1. બોલ્સ્ટર સાથે છાતી ખોલતા આસનો દરરોજ કરી શકાય?

હા, જો કોઈ તબીબી પ્રતિબંધ ન હોય અને આસનો આરામદાયક હોય તો હળવો અભ્યાસ દરરોજ કરી શકાય છે. શરૂઆતમાં ઓછા સમયથી શરૂ કરવું યોગ્ય છે.

2. બોલ્સ્ટર સાથે છાતી ખોલતા આસનો કોના માટે ઉપયોગી છે?

જે લોકો લાંબા સમય સુધી બેસીને કામ કરે છે, જેમને ખભા અને છાતીના આગળના ભાગમાં હળવી જકડન અનુભવાય છે અથવા જેઓ આરામદાયક યોગ અભ્યાસ કરવા માંગે છે તેમના માટે આ આસનો ઉપયોગી બની શકે છે.

3. શું બોલ્સ્ટર વગર આ આસનો કરી શકાય?

હા, પરંતુ શરીરને યોગ્ય આધાર આપવા માટે ગડી કરેલું ધાબળું અથવા મજબૂત તકિયાનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.

4. શું આ આસનો શ્વાસ લેવામાં મદદ કરે છે?

આ આસનો છાતીની હલનચલન અંગે જાગૃતિ વધારવામાં અને શાંત શ્વાસના અભ્યાસમાં મદદરૂપ બની શકે છે. જોકે તે શ્વાસની બીમારીની સારવારનો વિકલ્પ નથી.

5. એક આસનમાં કેટલો સમય રહેવું જોઈએ?

શરૂઆતમાં 1થી 2 મિનિટ પૂરતી છે. શરીર આરામદાયક અનુભવતું હોય તો ધીમે ધીમે 3થી 5 મિનિટ સુધી રહી શકાય છે.

6. શું વૃદ્ધ લોકો આ આસનો કરી શકે?

યોગ્ય આધાર અને માર્ગદર્શન સાથે ઘણા વૃદ્ધ લોકો આ આસનો કરી શકે છે. જોકે ગરદન, પીઠ, હૃદય અથવા સંતુલન સંબંધિત સમસ્યા હોય તો પહેલાં નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જરૂરી છે.

7. શું બોલ્સ્ટર છાતી ખોલવામાં વધારે મદદ કરે છે?

બોલ્સ્ટર શરીરને યોગ્ય આધાર આપીને છાતી અને ખભાને હળવી ખેંચાણવાળી સ્થિતિમાં રાખવામાં મદદ કરે છે. તેનાથી શરીર પર બિનજરૂરી ભાર મૂક્યા વગર અભ્યાસ કરી શકાય છે.

નિષ્કર્ષ

બોલ્સ્ટરની મદદથી છાતી ખોલતા રેસ્ટોરેટિવ યોગાસનો શરીરને આરામ આપવા, છાતી અને ખભાના સ્નાયુઓમાં હળવો ખેંચાણ અનુભવવા તથા પીઠના ઉપરના ભાગને આધાર આપવા માટે ઉપયોગી અભ્યાસ છે. સપોર્ટેડ ફિશ પોઝ, સુપ્ત બદ્ધ કોણાસન, ચેસ્ટ ઓપનર અને સપોર્ટેડ સેતુબંધાસન જેવા આસનોમાં બોલ્સ્ટરનો યોગ્ય ઉપયોગ કરવાથી અભ્યાસ વધુ આરામદાયક બની શકે છે.

આ યોગાસનો કરતી વખતે શરીર પર બળજબરી ન કરવી, યોગ્ય આધાર લેવો અને શ્વાસની કુદરતી ગતિ જાળવવી ખૂબ જરૂરી છે. નિયમિત અને યોગ્ય રીતે કરવામાં આવતો રેસ્ટોરેટિવ યોગ શરીર તથા મનને આરામ આપવા અને સ્વસ્થ જીવનશૈલી જાળવવામાં મદદરૂપ બની શકે છે.

Similar Posts

Leave a Reply