Plantar Fasciitis માટે 10 શ્રેષ્ઠ યોગાસનો

Plantar Fasciitis (પ્લાન્ટર ફેશિયાઇટિસ) એ પગના તળિયે, ખાસ કરીને એડીની આસપાસ થતો દુખાવો છે. પગના તળિયે રહેલી જાડી પટ્ટી જેવી પેશી, જેને Plantar Fascia કહેવામાં આવે છે, એડીથી પગની આંગળીઓ સુધી ફેલાયેલી હોય છે અને પગના આર્ચને સહારો આપે છે. આ વિસ્તારમાં વારંવાર ખેંચાણ અથવા વધુ ભાર પડવાથી દુખાવો અને સોજો થઈ શકે છે. સામાન્ય રીતે સવારે ઊઠીને પ્રથમ પગલાં ભરતી વખતે અથવા લાંબા સમય સુધી ઊભા રહ્યા પછી દુખાવો વધુ અનુભવાય છે.

યોગમાં કરવામાં આવતી કેટલીક હળવી સ્ટ્રેચિંગ અને મજબૂતી આપતી કસરતો પગ, એડી, કાફ અને હેમસ્ટ્રિંગની લવચીકતા સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે. જોકે, યોગને પ્લાન્ટર ફેશિયાઇટિસની એકમાત્ર સારવાર માનવી નહીં. જો દુખાવો સતત રહે અથવા વધે તો ડૉક્ટર અથવા ફિઝિયોથેરાપિસ્ટની સલાહ લેવી જરૂરી છે.

પ્લાન્ટર ફેશિયાઇટિસમાં યોગ કેવી રીતે મદદ કરી શકે?

યોગની યોગ્ય અને હળવી પ્રેક્ટિસ દ્વારા:

• કાફના સ્નાયુઓમાં લવચીકતા વધારવામાં મદદ મળી શકે છે.
• પગના તળિયે અને આર્ચમાં રહેલા તણાવને ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે.
• પગ અને પગની ઘૂંટીની ગતિશીલતા સુધારી શકાય છે.
• હેમસ્ટ્રિંગ અને પગના પાછળના ભાગની કઠિનતા ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે.
• પગના સ્નાયુઓને ધીમે ધીમે મજબૂત કરી શકાય છે.
• શરીરના સંતુલન અને પોઝ્ચરમાં સુધારો કરી શકાય છે.
• નિયમિત હળવી સ્ટ્રેચિંગથી ચાલતી વખતે પગ પર પડતા ભારને સંભાળવામાં મદદ મળી શકે છે.

પ્લાન્ટર ફેશિયાઇટિસમાં કાફ, એડી અને પગના આર્ચને લગતી સ્ટ્રેચિંગ ઉપયોગી હોઈ શકે છે. સામાન્ય સ્ટ્રેચિંગ દરમિયાન ઉછાળો ન આપવો અને હળવા ખેંચાણ સુધી જ રહેવું મહત્વપૂર્ણ છે.

પ્લાન્ટર ફેશિયાઇટિસ માટે 10 શ્રેષ્ઠ યોગાસનો

1. અધો મુખ શ્વાનાસન (Adho Mukha Svanasana)

અધો મુખ શ્વાનાસન એક જાણીતું યોગાસન છે જેમાં શરીર ઉલટા V આકારમાં રહે છે. આ આસનમાં કાફ, હેમસ્ટ્રિંગ અને પગના પાછળના ભાગમાં સ્ટ્રેચ અનુભવાય છે.

કેવી રીતે કરવું?

1. ચાર પગે આવીને ટેબલટોપ સ્થિતિમાં બેસો.
2. હાથ ખભાની નીચે અને ઘૂંટણ હિપની નીચે રાખો.
3. શ્વાસ છોડીને હિપ્સને ઉપર અને પાછળ લઈ જાઓ.
4. હાથ જમીન પર મજબૂત રાખો.
5. શરૂઆતમાં ઘૂંટણ થોડાં વાંકા રાખી શકો છો.
6. એડીને ધીમે ધીમે જમીન તરફ લઈ જવાનો પ્રયાસ કરો.
7. 15–30 સેકન્ડ સુધી આરામથી શ્વાસ લો.
8. પછી ઘૂંટણ વાળીને ધીમે ધીમે મૂળ સ્થિતિમાં આવો.

ફાયદા

• કાફમાં સ્ટ્રેચ આપે છે.
• હેમસ્ટ્રિંગની લવચીકતા સુધારવામાં મદદ કરે છે.
• પગ અને પગની ઘૂંટીની ગતિશીલતા માટે ઉપયોગી થઈ શકે છે.
• સમગ્ર શરીરમાં હળવો સ્ટ્રેચ આપે છે.

સાવચેતી: એડીમાં તીવ્ર દુખાવો હોય તો એડીને જબરદસ્તી જમીન પર ન દબાવો.

2. વિરભદ્રાસન I (Virabhadrasana I)

વિરભદ્રાસન I પગ અને શરીરના નીચેના ભાગને સક્રિય કરતું આસન છે. યોગ્ય રીતે કરવામાં આવે તો પાછળના પગના કાફ અને એડીની આસપાસ હળવું ખેંચાણ અનુભવાય છે.

કેવી રીતે કરવું?

1. સીધા ઊભા રહો.
2. એક પગ આગળ અને બીજો પગ પાછળ લો.
3. આગળના ઘૂંટણને ધીમે વાળો.
4. પાછળનો પગ સ્થિર રાખો અને એડીને જમીન સાથે સંપર્કમાં રાખવાનો પ્રયાસ કરો.
5. હાથને ઉપર લઈ જાઓ.
6. છાતી ઊંચી રાખો.
7. 15–30 સેકન્ડ સુધી સ્થિતિ જાળવો.
8. પછી બીજી બાજુથી પુનરાવર્તન કરો.

ફાયદા

• પગના સ્નાયુઓને સક્રિય કરવામાં મદદ કરે છે.
• કાફની લવચીકતા માટે ઉપયોગી થઈ શકે છે.
• પગ અને હિપ્સની સ્થિરતા સુધારવામાં મદદ કરે છે.
• સંતુલન વધારવામાં મદદ કરી શકે છે.

3. વિરભદ્રાસન II (Virabhadrasana II)

આ આસન પગની શક્તિ, સંતુલન અને સ્થિરતા પર કામ કરે છે. પ્લાન્ટર ફેશિયાઇટિસ ધરાવતા લોકો માટે તેને ખૂબ ઊંડા લંજમાં કર્યા વગર હળવેથી કરવું યોગ્ય છે.

કેવી રીતે કરવું?

1. પગને પહોળા રાખીને ઊભા રહો.
2. જમણા પગની આંગળીઓને બહારની તરફ ફેરવો.
3. જમણું ઘૂંટણ વાળો.
4. ડાબો પગ સીધો રાખો.
5. બંને હાથને ખભાની ઊંચાઈએ ફેલાવો.
6. શરીરને સીધું રાખીને આગળ જુઓ.
7. 15–30 સેકન્ડ સુધી રહો.
8. બીજી બાજુ પુનરાવર્તન કરો.

ફાયદા

• પગના સ્નાયુઓને મજબૂત કરવામાં મદદ કરે છે.
• પગની સ્થિરતા સુધારી શકે છે.
• સંતુલન અને શરીરની જાગૃતિ વધારી શકે છે.

સાવચેતી: પગના તળિયે દુખાવો વધે તો સ્થિતિમાંથી બહાર આવી જાઓ.

4. તાડાસન (Tadasana)

તાડાસન સરળ દેખાતું હોવા છતાં પગની ગોઠવણી અને સંતુલન માટે મહત્વપૂર્ણ આસન છે. તે શરીરના વજનને બંને પગ પર સમાન રીતે વહેંચવાની જાગૃતિ વિકસાવવામાં મદદ કરે છે.

કેવી રીતે કરવું?

1. બંને પગ સાથે અથવા થોડા અંતરે ઊભા રહો.
2. શરીરનું વજન બંને પગ પર સમાન રાખો.
3. પગની આંગળીઓ ઢીલી રાખો.
4. ઘૂંટણને લોક ન કરો.
5. પેટને હળવું અંદર રાખો.
6. ખભા ઢીલા રાખો.
7. માથું સીધું રાખીને ધીમા શ્વાસ લો.
8. 20–30 સેકન્ડ સુધી સ્થિતિ જાળવો.

ફાયદા

• પગની ગોઠવણી વિશે જાગૃતિ વધારે છે.
• સંતુલન સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે.
• ઊભા રહેવાની યોગ્ય સ્થિતિ વિકસાવવામાં મદદ કરે છે.
• પગના સ્નાયુઓને હળવી રીતે સક્રિય કરે છે.

5. ઉત્થાન પાદાંગુષ્ઠાસનનું સરળ સ્વરૂપ (Reclined Leg Stretch)

આ આસન જમીન પર સૂઈને કરવામાં આવે છે અને ઊભા રહીને કરવામાં આવતા સ્ટ્રેચની સરખામણીએ પગ પર ઓછો ભાર મૂકે છે.

કેવી રીતે કરવું?

1. પીઠ પર સીધા સૂઈ જાઓ.
2. એક પગ વાળો અને બીજો પગ સીધો રાખો.
3. સીધા પગને ધીમે ધીમે ઉપર ઉઠાવો.
4. હાથથી જાંઘની પાછળનો ભાગ પકડી શકો છો અથવા યોગા સ્ટ્રેપનો ઉપયોગ કરી શકો છો.
5. ઘૂંટણને આરામદાયક રીતે સીધું રાખો.
6. પગને પોતાની તરફ થોડો ખેંચો.
7. 20–30 સેકન્ડ સુધી રહો.
8. બીજી બાજુ કરો.

ફાયદા

• હેમસ્ટ્રિંગમાં સ્ટ્રેચ આપે છે.
• પગના પાછળના ભાગની કઠિનતા ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.
• પગની ગતિશીલતા સુધારવામાં સહાયક બની શકે છે.

6. પશ્ચિમોત્તાનાસન (Paschimottanasana)

પશ્ચિમોત્તાનાસન બેઠેલી સ્થિતિમાં કરવામાં આવતું ફોરવર્ડ બેન્ડ છે. તે હેમસ્ટ્રિંગ, કાફ અને પગના પાછળના ભાગમાં સ્ટ્રેચ આપી શકે છે.

કેવી રીતે કરવું?

1. પગ આગળ સીધા કરીને બેસો.
2. કરોડરજ્જુ સીધી રાખો.
3. શ્વાસ લો અને હાથ ઉપર કરો.
4. શ્વાસ છોડતાં હિપ્સમાંથી આગળ ઝુકો.
5. હાથ પગ અથવા ટાંકણાં સુધી લઈ જવાનો પ્રયાસ કરો.
6. જ્યાં સુધી આરામદાયક લાગે ત્યાં સુધી જ આગળ વળો.
7. 15–30 સેકન્ડ સુધી રહો.
8. ધીમે પાછા આવો.

ફાયદા

• હેમસ્ટ્રિંગની લવચીકતા વધારવામાં મદદ કરે છે.
• કાફના પાછળના ભાગમાં સ્ટ્રેચ આપે છે.
• પગના પાછળના ભાગની કઠિનતા ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે.

મહત્વપૂર્ણ: પગના તળિયે અથવા એડીમાં દુખાવો વધે તો વધુ આગળ ન વળો.

7. બદ્ધ કોણાસન (Baddha Konasana)

બદ્ધ કોણાસન મુખ્યત્વે હિપ્સ અને જાંઘ માટે જાણીતું આસન છે, પરંતુ યોગ્ય રીતે કરવામાં આવે ત્યારે પગ અને ટાંકણાંને પણ હળવી ગતિ મળે છે.

કેવી રીતે કરવું?

1. જમીન પર સીધા બેસો.
2. બંને પગના તળિયાંને એકબીજા સામે લાવો.
3. હાથથી પગ પકડો.
4. ઘૂંટણને બંને બાજુ ઢીલાં છોડો.
5. પીઠ સીધી રાખો.
6. આરામથી શ્વાસ લો.
7. 20–30 સેકન્ડ સુધી સ્થિતિમાં રહો.

ફાયદા

• હિપ્સની લવચીકતા માટે ઉપયોગી છે.
• પગ અને ટાંકણાંને હળવી ગતિ આપે છે.
• લાંબા સમય સુધી બેસ્યા પછી શરીરને આરામ આપવામાં મદદ કરી શકે છે.

8. માલાસન (Malasana)

માલાસન ઊંડા સ્ક્વોટ જેવી યોગ સ્થિતિ છે. તેમાં પગ, ટાંકણાં અને હિપ્સની ગતિશીલતા પર કામ થાય છે.

કેવી રીતે કરવું?

1. પગને હિપ કરતાં થોડા પહોળા રાખીને ઊભા રહો.
2. ધીમે ધીમે સ્ક્વોટમાં નીચે જાઓ.
3. ઘૂંટણને પગની દિશામાં રાખો.
4. બંને હાથને છાતી સામે જોડો.
5. પીઠને શક્ય તેટલી સીધી રાખો.
6. જો એડી જમીન પર રાખવી મુશ્કેલ હોય તો નીચે યોગા બ્લોક અથવા વાળેલું કમ્બળ રાખો.
7. થોડા સેકન્ડથી શરૂઆત કરો.

ફાયદા

• ટાંકણાંની ગતિશીલતા સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે.
• પગ અને હિપ્સની શક્તિ તથા સ્થિરતા માટે ઉપયોગી છે.
• નીચલા શરીરની ગતિશીલતા વધારવામાં મદદ કરે છે.

સાવચેતી: પ્લાન્ટર ફેશિયાઇટિસનો દુખાવો વધારે હોય તો ઊંડું માલાસન ટાળો.

9. સુપ્ત પાદાંગુષ્ઠાસન (Supta Padangusthasana)

આ આસન પગને જમીન પર ભાર આપ્યા વગર હેમસ્ટ્રિંગ અને કાફને સ્ટ્રેચ કરવાની સારી રીત બની શકે છે.

કેવી રીતે કરવું?

1. પીઠ પર સૂઈ જાઓ.
2. એક પગ જમીન પર સીધો રાખો.
3. બીજો પગ ઉપર ઉઠાવો.
4. યોગા સ્ટ્રેપ પગના આગળના ભાગે લગાવો.
5. સ્ટ્રેપને હળવેથી પોતાની તરફ ખેંચો.
6. ઘૂંટણને શક્ય હોય તેટલું સીધું રાખો.
7. 20–30 સેકન્ડ સુધી રહો.
8. બીજી બાજુ પુનરાવર્તન કરો.

ફાયદા

• કાફ અને હેમસ્ટ્રિંગને સ્ટ્રેચ કરે છે.
• પગની પાછળના ભાગની લવચીકતા વધારવામાં મદદ કરી શકે છે.
• શરૂઆત કરનારાઓ માટે સરળતાથી ફેરફાર કરી શકાય છે.

10. બાલાસન (Balasana)

બાલાસન, જેને ચાઇલ્ડ્સ પોઝ પણ કહેવામાં આવે છે, આરામદાયક યોગ સ્થિતિ છે. પ્લાન્ટર ફેશિયાઇટિસમાં તેને એવી રીતે કરવું જોઈએ કે પગ અને એડી પર અનાવશ્યક દબાણ ન પડે.

કેવી રીતે કરવું?

1. ઘૂંટણિયે બેસો.
2. હિપ્સને ધીમે ધીમે એડી તરફ લઈ જાઓ.
3. શરીરને આગળની તરફ ઝુકાવો.
4. કપાળ જમીન અથવા યોગા બ્લોક પર રાખો.
5. હાથ આગળ અથવા શરીરની બાજુમાં રાખો.
6. ધીમે અને ઊંડા શ્વાસ લો.
7. 20–60 સેકન્ડ સુધી આરામ કરો.

ફાયદા

• શરીરને આરામ આપવામાં મદદ કરે છે.
• પીઠ અને હિપ્સમાં હળવો સ્ટ્રેચ આપે છે.
• યોગ સેશન વચ્ચે રિકવરી માટે ઉપયોગી છે.
• શ્વાસ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં મદદ કરે છે.

સાવચેતી: જો એડી વાળીને બેસવાથી દુખાવો થાય તો ઘૂંટણ અથવા પગની નીચે કમ્બળ રાખીને આસનમાં ફેરફાર કરો.

પ્લાન્ટર ફેશિયાઇટિસ માટે સરળ યોગ રૂટિન

જો તમે શરૂઆત કરી રહ્યા હો, તો નીચેનું હળવું રૂટિન અજમાવી શકો છો:

નોંધ: આ રૂટિન દરેક વ્યક્તિ માટે સમાન રીતે યોગ્ય હોય એવું જરૂરી નથી. શરૂઆતમાં ઓછો સમય રાખો અને શરીરની પ્રતિક્રિયા પ્રમાણે ધીમે ધીમે વધારો.

યોગ કરતી વખતે કઈ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું?

પ્લાન્ટર ફેશિયાઇટિસમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે સ્ટ્રેચિંગ હળવું અને નિયંત્રિત હોવું જોઈએ. સામાન્ય સ્ટ્રેચિંગમાં ઉછાળો ન આપવો, ધીમે શ્વાસ લેવો અને દુખાવો થાય તો સ્ટ્રેચ ઘટાડવો જોઈએ.

આ બાબતોનું ધ્યાન રાખો:

• યોગ પહેલાં હળવું વોર્મ-અપ કરો.
• શરૂઆતમાં 5–10 મિનિટ હળવી ચાલ અથવા પગની હળવી મૂવમેન્ટ કરી શકો છો.
• એડી પર અચાનક વધારે વજન ન નાખો.
• દુખાવાને અવગણીને આસન ઊંડું ન કરો.
• યોગા મેટ પર પ્રેક્ટિસ કરો.
• જરૂર પડે ત્યારે યોગા બ્લોક, સ્ટ્રેપ અથવા કમ્બળનો ઉપયોગ કરો.
• બંને પગને શક્ય હોય ત્યાં સુધી સમાન રીતે સ્ટ્રેચ કરો.
• ઊંચા ઈમ્પેક્ટવાળી કસરતોની જગ્યાએ શરૂઆતમાં ઓછી અસરવાળી પ્રવૃત્તિ પસંદ કરો.
• લાંબા સમય સુધી ખુલ્લા પગે સખત સપાટી પર ચાલવાનું ટાળો.
• પગ માટે યોગ્ય સપોર્ટ અને કુશનિંગ ધરાવતા શૂઝ પહેરવા ઉપયોગી થઈ શકે છે.

પ્લાન્ટર ફેશિયાઇટિસમાં કયા સ્ટ્રેચ ખાસ ઉપયોગી છે?

યોગની સાથે કેટલાક સરળ સ્ટ્રેચ પણ ઉપયોગી થઈ શકે છે. કાફ સ્ટ્રેચમાં એક પગ પાછળ રાખીને પાછળની એડી જમીન પર રાખી આગળના ઘૂંટણને વાળવાથી કાફમાં સ્ટ્રેચ મળે છે. પગના તળિયે સ્ટ્રેચ માટે બેસીને પગની આંગળીઓને હળવેથી પોતાની તરફ ખેંચી શકાય છે. આવા સ્ટ્રેચ સામાન્ય રીતે નિયંત્રિત રીતે કરવા જોઈએ.

પગના તળિયાનો સ્ટ્રેચ

1. આરામથી બેસો.
2. અસરગ્રસ્ત પગને આગળ સીધો કરો.
3. પગની આંગળીઓને હળવેથી પોતાની તરફ ખેંચો.
4. પગના આર્ચમાં હળવું ખેંચાણ અનુભવાય ત્યાં રોકાઓ.
5. લગભગ 20–30 સેકન્ડ સુધી રાખો.
6. આરામ કરો અને જરૂર પ્રમાણે પુનરાવર્તન કરો.

કાફ સ્ટ્રેચ

1. દિવાલ સામે ઊભા રહો.
2. એક પગ આગળ અને બીજો પાછળ રાખો.
3. પાછળની એડી જમીન પર રાખો.
4. આગળના ઘૂંટણને ધીમે વાળો.
5. હિપ્સને થોડા આગળ લઈ જાઓ.
6. પાછળના પગના કાફમાં હળવું ખેંચાણ અનુભવો.
7. લગભગ 30 સેકન્ડ સુધી રાખો.
8. બીજી બાજુ પણ કરો.

સવારે પ્લાન્ટર ફેશિયાઇટિસ માટે શું કરવું?

ઘણા લોકોમાં સવારે પથારીમાંથી ઊઠીને પ્રથમ થોડાં પગલાં દરમિયાન એડીનો દુખાવો વધારે અનુભવાય છે. તેથી તરત જ ઝડપથી ઊભા થવાને બદલે પથારીમાં જ પગની આંગળીઓ અને ટાંકણાંને હળવેથી હલાવી શકાય છે.

ત્યારબાદ:

1. પગની આંગળીઓને હળવેથી પોતાની તરફ ખેંચો.
2. ટાંકણાંને ધીમે ગોળ ફેરવો.
3. થોડા સેકન્ડ માટે કાફ સ્ટ્રેચ કરો.
4. પછી ધીમે ઊભા થાઓ.
5. શરૂઆતમાં સખત જમીન પર લાંબું ન ચાલો.

પ્લાન્ટર ફેશિયાઇટિસમાં યોગ સાથે બીજી કઈ બાબતો મદદરૂપ થઈ શકે?

યોગ સિવાય પણ રોજિંદી ટેવો મહત્વપૂર્ણ છે. યોગ્ય સપોર્ટવાળા શૂઝ, પગ પર વધુ ભાર પાડતી પ્રવૃત્તિઓ ઘટાડવી, જરૂર મુજબ બરફનો ઉપયોગ અને પગ તથા કાફની સ્ટ્રેચિંગ મદદરૂપ થઈ શકે છે. કેટલાક લોકોમાં આર્ચ સપોર્ટ અથવા ઓર્થોટિક્સની પણ જરૂર પડી શકે છે.

યોગ્ય ફૂટવેર પસંદ કરો

ખૂબ પાતળી સોલવાળા, ઘસાઈ ગયેલા અથવા પૂરતો સપોર્ટ ન આપતા શૂઝથી પગ પર વધુ ભાર પડી શકે છે. યોગ્ય આર્ચ સપોર્ટ, કુશનિંગ અને આરામદાયક ફિટ ધરાવતા શૂઝ પસંદ કરવું વધુ યોગ્ય છે.

ઓછી અસરવાળી કસરત પસંદ કરો

દુખાવો વધારે હોય ત્યારે દોડવું, કૂદવું અથવા લાંબા સમય સુધી ઊભા રહેવા જેવી પ્રવૃત્તિઓ ઘટાડવી યોગ્ય હોઈ શકે છે. સ્વિમિંગ અથવા સાયકલિંગ જેવી ઓછી અસરવાળી પ્રવૃત્તિઓ કેટલાક લોકો માટે વધુ અનુકૂળ હોઈ શકે છે.

બરફનો ઉપયોગ

એડીમાં દુખાવો અથવા સોજો હોય ત્યારે કપડામાં લપેટેલો ઠંડો પેક થોડા સમય માટે ઉપયોગ કરી શકાય છે. બરફ સીધો ત્વચા પર ન લગાવો.

કયા યોગાસનો ટાળવા?

પ્લાન્ટર ફેશિયાઇટિસના સક્રિય દુખાવા દરમિયાન દરેક વ્યક્તિ માટે એકસરખા આસનો ટાળવા જરૂરી નથી. પરંતુ નીચેની બાબતોમાં સાવચેતી રાખવી:

• ખૂબ ઊંડું સ્ક્વોટિંગ
• લાંબા સમય સુધી ઊભા રહેવાની સ્થિતિ
• વારંવાર કૂદકા ધરાવતી યોગા મૂવમેન્ટ
• એડીને જબરદસ્તી જમીન તરફ દબાવવી
• દુખાવો વધારતું અધો મુખ શ્વાનાસન
• પગના તળિયે ખૂબ તાણ આપતી સ્થિતિ
• ઝડપી અને નિયંત્રણ વગરની મૂવમેન્ટ

મુખ્ય નિયમ: કોઈ આસન દરમિયાન હળવું ખેંચાણ સ્વાભાવિક હોઈ શકે છે, પરંતુ તીવ્ર, ચુભતો અથવા વધતો દુખાવો સામાન્ય માનવો નહીં.

ક્યારે ડૉક્ટરની સલાહ લેવી?

જો પગની એડીનો દુખાવો સતત રહે, રોજિંદા ચાલવામાં મુશ્કેલી પડે અથવા ઘરેલુ કાળજી અને હળવી કસરતો છતાં સ્થિતિમાં સુધારો ન થાય તો આરોગ્ય નિષ્ણાતનો સંપર્ક કરવો જોઈએ. પ્લાન્ટર ફેશિયાઇટિસનું નિદાન સામાન્ય રીતે લક્ષણો અને શારીરિક તપાસના આધારે કરવામાં આવે છે અને જરૂર પડે તો અન્ય સમસ્યાઓને દૂર કરવા વધુ તપાસ કરવામાં આવી શકે છે.

તાત્કાલિક તબીબી સલાહ લેવી ખાસ જરૂરી છે જો:

• અચાનક ખૂબ તીવ્ર દુખાવો શરૂ થાય.
• પગ પર વજન મૂકવું મુશ્કેલ બને.
• પગમાં નોંધપાત્ર સોજો આવે.
• ઈજા પછી દુખાવો થયો હોય.
• પગમાં સુનકાર અથવા અસામાન્ય સંવેદના અનુભવાય.
• દુખાવો સતત વધતો જાય.

નિષ્કર્ષ

Plantar Fasciitis માટે યોગ યોગ્ય રીતે અને ધીમે કરવામાં આવે તો કાફ, હેમસ્ટ્રિંગ, ટાંકણાં અને પગના તળિયાની લવચીકતા તથા ગતિશીલતા જાળવવામાં મદદ કરી શકે છે. અધો મુખ શ્વાનાસન, વિરભદ્રાસન, તાડાસન, પશ્ચિમોત્તાનાસન, સુપ્ત પાદાંગુષ્ઠાસન, બદ્ધ કોણાસન, માલાસન અને બાલાસન જેવી સ્થિતિઓને વ્યક્તિની ક્ષમતા પ્રમાણે ફેરફાર કરીને પ્રેક્ટિસ કરી શકાય છે.

સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે દુખાવો સહન કરીને યોગ ન કરવો. ધીમે શરૂઆત કરો, હળવા સ્ટ્રેચ પસંદ કરો અને પગને પૂરતો આરામ આપો. પ્લાન્ટર ફેશિયાઇટિસના ઘણા કેસમાં સુધારો થવામાં સમય લાગી શકે છે, તેથી નિયમિતતા અને યોગ્ય કાળજી બંને જરૂરી છે.